وقتی تازه دخترم به دنیا آمده بود، هر وقت بیرون می رفتیم برایش یک لباس یا اسباب بازی جدید میخریدیم. ولی بیشتر از اینکه دخترم از بازی با آنها لذت ببرد، کمدهای اتاقش پرتر میشد و ما بیشتر از انتخابهایی که کرده بودیم پشیمان میشدیم. چون لباسها به سرعت برایش کوچک میشد و با بیشتر اسباببازی ها اصلا بازی نمیکرد. یک روز که در اینترنت مشغول دیدن چند سایت فرزندپروری بودم به نکته جالبی برخوردم. مثل اینکه انتخاب درست اسباببازی یکی از دغدغههای مادران جوان دیگر هم بود. چند دقیقه اول از دیدن فهرست مقالاتی که درباره نکات مهم انتخاب اسباب بازی منتشر شده بود، خیلی تعجب کردم. نکته ای که تکرار شده بود این بود که: اسباببازیها فقط یک وسیله برای سرگرمی بچه ها نیستند. آنها از قدرت آموزشی زیادی برخوردار هستند. البته اگر با توجه به علایق و نیازهای رشد کودکان تهیه شوند و برای کودک مناسب باشند. این موضوع باعث شد خلاصه ای از این مقالات که به انتخاب بهتر والدین کمک میکند را آماده کنم. اگر شما هم به دنبال خریدی هوشمندانه برای فرزندتان هستید، این مقاله برای شماست.
چرا انتخاب درست اسباببازی اهمیت دارد؟
اسباببازی فقط وسیلهی سرگرمی نیست؛ ابزاری برای آموزش، تخیل و ارتباط اجتماعی کودک است. هر اسباببازی میتواند بر رشد شناختی، عاطفی یا حرکتی کودک تأثیر بگذارد. اگر محصول مناسب انتخاب نشود، نه تنها رشد را تحریک نمیکند بلکه ممکن است خطرآفرین هم باشد. پس قبل از خرید، به جای رنگ و ظاهر، باید روی ویژگیهای آموزشی و ایمنی تمرکز کنید.
۱. انتخاب اسباببازی براساس سن کودک
یکی از نکات مهم انتخاب اسباببازی، توجه به سن است. نیازها و تواناییهای کودک در هر مرحله از رشد متفاوتاند:
- زیر ۱ سال: اسباببازیهای نرم، رنگی و ایمن که حس شنوایی و لمس را تحریک میکنند (جغجغه، عروسک پارچهای).
- ۱ تا ۳ سال: وسایل حرکتی مثل توپ، ماشین کوچک یا ساختنیهای بزرگ برای هماهنگی دست و پا.
- ۳ تا ۶ سال: اسباببازیهای آموزشی و خلاقانه مانند لگو، پازل، نقاشی و خمیر بازی.
- ۶ تا ۱۰ سال: بازیهای فکری، کاردستی و وسایل علمی برای افزایش تمرکز و حل مسئله.
- بالای ۱۰ سال: بازیهای گروهی، رباتها یا سرگرمیهای آموزشی فناورانه.
توجه به این نکته باعث میشود کودک هنگام بازی، درگیر چالشی شود که نه برایش خیلی آسان است و نه خیلی سخت.
۲. ایمنی؛ اولویت اصلی در انتخاب اسباببازی
یکی از مهمترین نکات انتخاب اسباببازی ایمن توجه به جنس، اندازه و استاندارد محصول است. قبل ازهر خرید موارد زیر را حتماً بررسی کنید:
- نداشتن لبه تیز یا قطعات ریز جداشونده برای سنین پایین
- جنس غیرسمّی و قابلشستوشو
- دارا بودن نشان استاندارد یا نماد CE
- قابل تمیز کردن و ضدحساسیت بودن در اسباببازیهای پارچهای
اگر این مساله برایتان اهمیت دارد مقاله استاندارهای اسباب بازی در جهان را بخوانید.
۳. کیفیت آموزشی و خلاقیتآفرینی
اسباببازی خوب باید تفکر، تخیل و خلاقیت کودک را تحریک کند. به دنبال محصولاتی باشید که کودک را به حل مسئله یا خلق چیز جدید تشویق کنند؛ مثل پازلها، لگو و بازیهای نقشآفرینی. برای کودکان خردسال اسباب بازی های ساختنی و برای سنین پیش دبستانی و دبستان بازی های فکری انتخاب بسیار جالبی هستند.
۴. تناسب با علاقه و شخصیت کودک
شاید کودکی عاشق ماشین باشد و دیگری ترجیح دهد نقاشی بکشد؛ یکی از نکات مهم انتخاب اسباببازی برای بچهها توجه به علاقه واقعی خود کودک است، نه سلیقه والدین. اسباببازی مطابق علاقه، احساس ارزشمندی و انگیزه در کودک ایجاد میکند و زمان بازی را طولانیتر میسازد. بنابراین گاهی یک وسیله بازی ساده همه دنیای او می شود و یک اسباببازی لاکچری گران قیمت را نادیده می گیرد. پس اگر فرزندتان توانایی صحبت کردن را پیدا کرده حتما در انتخاب اسباببازی نظرش را بپرسید و اگر انتخاب عجیبی داشت او را با سوالات درست به گزینه های بهتر راهنمایی کنید. تا احساس کند خودش انتخاب کرده است. این مورد هم روی اعتماد به نقس او تاثیر می گذارد و هم با اسباببازی که خودش انتخاب کرده بیشتر بازی می کند. اگر فرزندتان کوچکتر از این است که بتواند تصمیم مستقلی بگیرد پیشنهاد میکنیم دو تا اسباببازی که از نظر خودتان مناسب است به او پیشنهاد بدهید و بعد از او بپرسید که کدام یکی از آنها را بیشتر دوست دارد.
۵. جنس و دوام اسباببازی
در انتخاب اسباببازی به جنس آنها توجه کنید. برخی از محصولات به خاطر کیفیت بهتری که دارند، گران تر هستند ولی در عوض از نظر اقتصادی مقفرون به صرفه هستند و زود خراب نمی شوند. برخی از انواع عروسک هایی که زیاد زیر دست و پای بچه ها هستند مثل حیوانات، ماشین ها و عروسک ها هر چه جنس بهتری داشته باشند، کودک مدت زمان بیشتری می تواند با آنها بازی کند. اسباببازی های چوبی هم یکی از بهترین گزینه ها هستند. چون هم دوستدار محیط زیست هستند و هم به خاطر طبیعی بودن بافتی که دارند، توجه کودکان را بیشتر جلب میکنند.
۶. جنبه اجتماعی اسباببازی
اسباببازیهایی که کودک را به تعامل و همکاری با دیگران تشویق میکنند (مثل بازیهای کارتی، تختهای و گروهی) به رشد مهارتهای اجتماعی کمک میکنند. چون گاهی هدف از بازی ،پیدا کردن یک دوست یا همراه شدن با دوستان دیگر است. به همین دلیل هنگام انتخاب اسباببازی، گاهی هم به این مساله فکر کنید؛ و برای فرزندتان وسیله ای را بخرید که لازمه بازی با آن تشکیل گروه باشد. خیلی از مهارت های اجتماعی را کودکان در میان دوستان خود یاد می گیرند. اینکه نوبت را رعایت کنند، خشم خود را مهار کرده و حرف بدی نزنند، به دیگران کمک کنند و . . . بنابراین اگر فرزند شما معمولا تنها بازی میکند فرصتی برایش فراهم کنید تا در پارک یا مهد با کودکان دیگر همبازی شود. اگر امکانش را نداشتید خودتان آستین ها را بالا بزنید و با یک تفنگ آبپاش یا مجموعه لگو با او بازی کنید.
۷. تاثیر روانشناسی رنگها در انتخاب اسباببازی
اسباببازیهای رنگارنگ حس کنجکاوی و هیجان کودک را افزایش میدهند. مثلاً رنگ آبی تمرکز، زرد خلاقیت و قرمز انرژی را تحریک میکند. به همین دلیل است که معمولا اسباببازی های نوزادان و خردسالان دارای رنگ های متنوع و جذاب است. چون در گام اول توجه کودک را جلب می کند و در مرحله بعدی باعث کنچاوی او نسبت به بررسی قسمت های مختلف می شود که دارای رنگ های متفاوت هستند.
بگذریم از سیاست های بازاریابی جنسیتی که طبقه های بنفش و صورتی را به دختران اختصاص میدهد و رنگ آبی و قرمز را برای پسران تبلیغ میکنند.
۸. اشتباهات والدین در خرید اسباببازی
گاهی والدین در انتخاب اسباببازی اشتباه میکننند بر اساس تجربیاتی که از والدین به دست آمده پرتکرار ترین اشتباهات شامل موارد زیر است:
- انتخاب اسباببازی بالاتر از سطح سنی کودک
- توجه بیشازحد به برند و نه عملکرد
- خرید اسباببازی فقط بر اساس مد روز
- نادیده گرفتن ایمنی یا آموزش
جمعبندی؛
اگر به این نکات مهم انتخاب اسباببازی توجه کنید، هر خرید شما تبدیل به فرصتی برای رشد ذهنی و شادی کودک خواهد شد.انتخاب آگاهانه نهتنها موجب آرامش والدین میشود، بلکه رابطهٔ مثبت کودک با بازی را تقویت میکند.به یاد داشته باشید: در عصر اسباببازیهای دیجیتال، همچنان خلاقیت، ایمنی و عشق والدین بهترین هدیه برای کودک است.
سوالات رایج والدین
1.یک اسباببازی خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
یک اسباب بازی مناسب باید با سن، علایق و توانایی های ذهنی و رشدی کودک هم خوانی داشته باشد.در مقاله راهنمای خرید اسباب بازی برای سنین مختلف می توانید درباره این موضوع مهم بیشتر بخوانید.بعلاوه هر چقدر بتواند حواس بیشتری را درگیر کند، برای کودک جذاب تر خواهد بود.
2.کدام اسباببازی های مهارت کودکان را افزایش می دهند؟
اسباب بازی هایی که کودک روی آنها کار کند، با دست آنها را بپیچاند، بچرخاند، خم کند، رنگ آمیزی کند، مهارت های بیشتری را در کودک ایجاد می کند. همچنین، انواع پازل ها، لگوها و وسایل پیچ و مهره ای به هماهنگی حرکات چشم و حرکات ظریف دست کمک میکنند.
3. برای افزایش خلاقیت کودکان چه پیشنهادی دارید؟
گل رس، شن و خمیر بازی که با آنها دست به آفرینش می زنند و هر چیزی که پس از ساختن میتوان آن را خراب کرد و دوباره چیز جدیدی ساخت ، کودک را به سوی خلاقیت و نوآوری سوق می دهد.
4. برای نوزادان بهترین انتخاب شامل چه مواردی است؟
مکعب های نرم یا کتاب های پارچه ای با اشکال آشنا و رنگ های روشن برای کودکانی که قادر به نشستن هستند بسیار جذاب است.
5. آیا اسباببازی های موزیکال برای کودکان گزینه مناسبی است؟
بستگی به سن کودک و نوع اسباببازی آنها دارد. برای نوزادان، انواع جغجغه هایی که صدای ملایم دارند بسیار آرام بخش است. برای کودکان خردسال هم اسباببازی های موزیکال مثل هواپیما، ماشین و . . . که دارای رقص نور و موزیک هستند، بسیار جذاب است و کنجاوی آنها را به خوبی تحریک می کند. کودکان بزرگ تر هم معمولا از صداهای متناسب با نوع اسباببازی استقبال می کنند. مثل شاتلی که واقعا صدای اوج گرفتن یک موشک را پخش کند یا تفنگی که صدای واقعی را یادآوری کند. اما اگر صدا قابل کنترل نباشد یا اصوات آزاردهنده ای داشته باشد به هیچ وجه مناسب نیست.
6. هنگام خرید عروسک های پولیشی چه موردی ازاهمیت زیادی برخوردار است؟
دقت کنید که جنس پارچه با کیفیت و مناسب باشد و پرزهای آن به دست و دهان کودک نچسبد. ضد حساسیت بودنعروسکهای پولیشی برای نوزادان هم اهمیت زیادی دارد.
برای انتخاب بهتر در سایت مجله بازار اسباب بازی چک لیست خرید را سرچ کنید و از راهنمایی روانشناسان معتبر بهره مند شوید.
منبع : https://toyinfo.ir/mag (استفاده از مطالب سایت فقط برای مقاصد غیر تجاری و با ذکر منبع بلامانع است )
